<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/posts/rss.xsl"?>
<rss version="2.0">
<channel>

<title>https://iranpoem.loxblog.com</title>
<link>https://iranpoem.loxblog.com</link>
<description></description>
<language>fa-ir</language>
<generator>loxblog.com</generator>
<copyright>loxblog.com</copyright>


<item>
<title>مه حوی</title>
<link>https://iranpoem.loxblog.com/مه-حوی-1</link>
<guid>https://iranpoem.loxblog.com/مه-حوی-1</guid>

<description><![CDATA[
مه حوی

بپرسه&zwnj; حــــــاڵم، ئیهمالــــی وه&zwnj;فـــــا بــــه&zwnj;س
بترسه&zwnj; تۆ له&zwnj; حه&zwnj;ق، جـــه&zwnj;ور و جــــه&zwnj;فا بـــــه&zwnj;س
&nbsp;
به&zwnj;کــــــامـــی غـه&zwnj;یــر و بێــگـــانه&zwnj;، بـــرالـە!
بەریی&zwnj;بوونت له&zwnj; یــــــار و ئـــــاشنا بـــه&zwnj;س
&nbsp;
ئیلاهی بــێ&zwnj;به&zwnj;ڵا بێت نـــــه&zwnj;خلی بـــــــــاڵات
بــــه&zwnj;ری بۆ من به&zwnj;ڵا بوو، هــه&zwnj;ر به&zwnj;ڵا بـــــــه&zwnj;س
&nbsp;
نـــزیــــــکـه&zwnj; مـــردنـــت ئـــــــه&zwnj;ی پیره&zwnj; زاهید
وه&zwnj;ره&zwnj; بـــــا تـــــۆبه&zwnj; کــــه&zwnj;ین، ئیتر ڕیــا بــــه&zwnj;س
&nbsp;
خودا ئه&zwnj;م ده&zwnj;ردی عیشقه&zwnj;م لێ نه&zwnj;کـا کـــــه&zwnj;م
هه&zwnj;تا هه&zwnj;م به&zwnj;س له&zwnj;بــاتی هه&zwnj;ر ده&zwnj;وا بــــــه&zwnj;س
&nbsp;
ئـــــه&zwnj;وی ئـــــــه&zwnj;و وێــڵیه&zwnj; بـــــورجــی زه&zwnj;مینه&zwnj;
ده&zwnj; به&zwnj;س بڕوا بۆ مه&zwnj;سیحــا بۆ سه&zwnj;مـا، بـــــه&zwnj;س
&nbsp;
لــەسه&zwnj;ر تێپه&zwnj;ڕ بـــــووه&zwnj; خوێناوی جــــه&zwnj;رگــم
به&zwnj;سه&zwnj;رما بێنه&zwnj;، ئه&zwnj;ی دڵ، مـــاجـــه&zwnj;را بـــــه&zwnj;س
&nbsp;
کـه&zwnj; مـن دڵ پـــڕ کــــه&zwnj;ده&zwnj;رم و لێڵه&zwnj; عـــه&zwnj;یشم
له&zwnj; کن من به&zwnj;س بکه&zwnj;ن باسی صــه&zwnj;فا، بــه&zwnj;س
&nbsp;
که&zwnj; نـــــادا ( مه&zwnj;حویــــا ) دادێ بــه&zwnj; حـــــاڵت
به&zwnj;س بـــێ داد و ئـــاهــ و نــاڵه&zwnj;، بـــــا بـــــه&zwnj;س]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 00:08:10 +0330</pubDate>
</item>


<item>
<title>ماموستا هیمن</title>
<link>https://iranpoem.loxblog.com/ماموستا-هیمن</link>
<guid>https://iranpoem.loxblog.com/ماموستا-هیمن</guid>

<description><![CDATA[
ماموستا هیمن

ییه باکم ئه گه ر زاڵم شکاندوویه تی باڵی منئه وه سه خته که وا ناگاته گوێی که س ناڵه ناڵی منبه هارهات و ته بیعه ت حوکمی ئازادی مه لانی داله ناو کونجی قه فه زدا دیاره چۆنه ئێسته حاڵی منله گوڵزاری ورینگه ی بلبلی سه رمه ست و شه یدا دێبه ڵام نایه جریوێکیش له هێلانه ی به تاڵی منله سه ر ناچێته ده ر ساتێ خه یاڵی بسکی خاوی تۆئه گه رچی تێگه یشتم چاوه که م خاوه خه یاڵی منئه رێ ئه ی ئاسکی ناسک هه تا که ی ده سته مۆ نابی؟ئه رێ پیرۆزه که ی خۆشفه ڕ هه تاکه ی نایه ماڵی من؟گوتت:بۆت دێمه جێژوانێ،هه زار سوێندت به شاڵم خواردله ئاهی ئاشقانه ی من بترسه،نه ک له شاڵی منکه ماڵت بێ که ماڵت بۆ چییه له و شاره وێرانهکه ماڵی ده وڵه مه ندی دی،گوڵم نه یویست که ماڵی منئه گه ر ده یزانی مانای خۆشه ویستی ئه م کچه کوردهبه سه د یاقووت و گه وهه ر نه یده دا فرمێسکی ئاڵی منڕه ش و تار و درێژ و پڕ له ئازار و خه م و ده ردهبه ڵێ شه وگاری دووری بوو سه راسه ر ژینی تاڵی منهێمن.مه هاباد-1339]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 00:08:10 +0330</pubDate>
</item>


<item>
<title>ماموستا هه ژار</title>
<link>https://iranpoem.loxblog.com/ماموستا-هه-ژار-1</link>
<guid>https://iranpoem.loxblog.com/ماموستا-هه-ژار-1</guid>

<description><![CDATA[


&nbsp;
هـــه لو هـه ر به&zwnj;رزه - ماموستا هه&zwnj;ژار
&nbsp;

پایــیــزه دارو &nbsp;ده وه ن ره نـــگ زه رد ه
با تــــه زو &nbsp;سه رده بـــه توزو گـــه رده
دیاره لای شه خته یه &nbsp;نا خوش خه وه ری
داره خوی &nbsp;ده رنی خه زل &nbsp;هه لده وه ری
هــــه وره ره ش پــوش وبـه گـریــه ونـالـــه
سه ره تای شیـــوه نی مــــه رگی سالــه
به گژه ی سه ردی هه ناسه ی که ژو کو
ژیـــنی خوی هاته وه بـیــــر پیره هه لو :
داخـــه کـه م بــو گورو تـیـنـی جـوانــیـم
ئه و&nbsp; ده مه ی چون وچـــبـــوم بو وانیم ؟
هــیــزو ســومای نــییـــه بــال وچـــاوم
مامــــه وه گــــرده نشــــین بـــــی راوم
دووره گوشت پورو که وم ورده که وم
گوشته نیچـیــری مه گه ر بــیــتــــه خه وم
وا هــــه لـــوی مــردنــه راوی کـــردم
راو بــــه تــــــا لــــــی مـــنــه هاکه مـــردم
مــردنیـــش هــینــده نــه ســووکه و سانا
سه ری لــی گــیـــژه هــــه زاران زانـــــا
چـــم بــه ســـه ردی &nbsp;کــه نه مام ومردم
پــه ری به ربــایـــه ک وخـــــولـــی وردم
گیان به ره وکوی ده فری روون نییه بوم
تــو بـــلی بـچـتـه وه &nbsp;لای بــاوه هــه لــــوم؟
تو بــلــیی راوی هـه بی لـه و بــه رزه ؟
پاش هه موو چه رمه سه ره ی ئه م عه رزه
داخـم ئـه و رازه لــه بــن سه رپــــوشـه
ســه فــه ری &nbsp;نـــا بـــه له دی نـــا خوشـه
دل و&nbsp; د یـــده م کــه بـــه دونــیـــا فــیره
چـــه ندی پــیــم بکری ده مــیــنــم لــیــره
ژیــن گـــه لــی شــیــرینه فـیـزی ناوی
بو مه به سـت سـه رده نه ویــنــم تـــاوی
چـــــاری ئـــه م ده رده لــه لای قالاوه
گـــه رچـی زورپــیــره به لاوی مـــــاوه
ده چـــمــه لای و بــه وه چـــم لــی نایه
ره شــیــه وئـــاوی ژیـــانــی لایـــــــــــه
سه ر نه وی دای شه قـه ی شـا بــالان
هــــاتــه ویــرانه یـــه کـــی جــــی مــالان
بــوو به مـــیــوانی قه لـیکی رووره ش
چـــه په ل ورژد و له مه ردی بی بـــه ش
قـــه ل قــری لیم مه یه پـیـش زورداری
خوا شوکــر زور به &nbsp;کـه نه فــتــی دیــاری
زوو بـه چــیـت لــیــم گه ره که پیم بیژه
دوور له مــن بگــره لــه شــم به نــویـــژه
وتــی : ئه ی لاله قه لــه ی هه ر لاوم
پـــــیــرم وزور له مـــــه رگ تـــرســــاوم
هــه مـه پـرسیک و ده بــی بــمبــووری
هـــوی چــییــه تـو کـه لـــه مــردن دووری ؟
وه ک ده لیــن ئیوه به چــل سا ل بـارن
تـووشـی تـووش نـا یـه ن وکــوسپ وبـــا رن
ریــیــه کــم پــی بــلــی بـــو هه ر مانم
تـووی لات ده ست ده کــه وی ده رمــــانـــم
سویند ئه خوم پــا شی هـه تا بـشـمـیـنـم
هــه رکــه وی راوی بکــه م بـــــوت بـیـنـم
قــه ل گــو تی : هــوزی هـــه لــو زور خـاون
ســــه یـره لام چــونه کـه خــاوه ن نــاون
با ب و کــاکــت بـه نــه زانــی مـــــــــردن
بـیـری سـه ربـه رزیـــه وای لــی کـــــردن
هه رکه ســی به رزه فـره زوو ده مــــــــری
بــای بـلـنـدا یـی ســــــــه رو دل ده گــــری
مــــالی ئــیــوه کـه لـه لــووتـکـه ی کــیـــوه
لای جــن و د یـــوه بــه لای زورپـیــــوه
خـویـنـه پـور پـورگی ده خـاتـه خـــویــنـــی
گـوشـتـی کـه وی تـازه گـــرفـتی دیـنـــــی
جگـه ر و سـی و د لـــی مــامـر ژه هـــره
تا وه هـا بی &nbsp;تــه قـه لات بـی بــه هـــره
ده تـه وی زور بـژی خـوش رابـویـــری
خو له پــه نــد م گه ره که &nbsp;&nbsp;نه بـویـــــری
وه ره وه ک ئـیـمه بـژی نـزم ونــــه وی
شه وله سه رگه نده له داریک ده خــه وی
خــواردنــی باشــی کـه تـو نـه تدیــــوه
گوشــتـی بارگــیـنـی گـه نـی و تـوپـــیــوه
کـردنـی چـیـنـه له پـــه یـن و شـیـاکــــــــه
تـــاو و تـیـنـی لـه شـه بـــو دل چـــاکــــــه
پـه نـدی بـــا پـیـره بـه مـیـرات مــــــــاوه
خـویــنــی زامـی کــه ره، ســو مــای چـاوه
گـفـتـی مـن گـه وهـه ره بـوت هـه ل ریــژم
تـاقـه دوو &nbsp;ریـت لـه بـه ره پـیـت بـــیـــــژم :
یــان لـه نـاو بـو گـه ن و نـزمـایـی ژیــــــــان
یـان بـه سـه ربـه رزیه وه&nbsp; &nbsp;بـسـپــیــره گـیـان
را چــه نـی لـه م وتـه یـه &nbsp;پـیـره هــــــــــــــه لو
ها تـه بـه ر چـاوی گه لی کـه نـــد وکـــــلو
کــه وتـه نـاو گـیـژی خـه یـا لات &nbsp;وخـه مــــان
مـان ئـه گـه ر &nbsp;وابـی چ شـیـریـنـه نـه مـــــان
وتـــی : پـیـروز بــــی له خـوت ئـه م ژیـنـــــه
جـــه ژ نــی تـو بـو &nbsp;مـه شـه پـور وشـیـنــــه
کـی بـه سـه ربـه رزی ژیـا بــی&nbsp; &nbsp;تــــــــــــاوی
ژیـنـی قــا لاوی بـه پــووشــیــــــک &nbsp;نــــــــاوی
چـاوه ریــی مـه رگــه گـیـان بـا بــــــــیبــــا
پـه رو بـا لـــــــم لـه چـیـا بــا بــــی بـــــــــا
بـه هـه لـویــی کــه لــه ژیــن بـی به ش بــــــم
نــه ک هـه زار سـا لـه &nbsp;قـه لـی روو ره ش بـم
بـو &nbsp;شـتـیـک ئـیـسـتـه لـه خـوم بـیــــــزا ر م
مـن هـــه لو &nbsp;بـو چـی بـه تـو بـوو کــــــــــــــا رم ؟
مـه رد ئـه گـه ر کـا ری بـه نـا مـه ردانـــــه
ده ردی ســه ر بــاری هـه مـو و ده ردانـــــــــــــه
کـه و تـه &nbsp;خـو&nbsp; &nbsp;دای لـه شـه قـه ی بـال دیسا
ئا گــریکــی لـــــه&nbsp; &nbsp;ده روون&nbsp; &nbsp;دا یــیــــســـــــــا
راسـتـه خـو بـو&nbsp; &nbsp;ســه ر هــه ر&nbsp; بــو ســه ر چـوو
هـه ردی به جی هـیـشت وله هه وران ده رچــــوو
قـــــه ل هـــه زار ســا ل ژیــا &nbsp;بـه و تــه رزه
سـه ر نـه وی، هـێشـتـا &nbsp;هـــــــه ڵۆ&nbsp; هـه ر بـه رزه
]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 00:08:10 +0330</pubDate>
</item>


<item>
<title>زبان کردی</title>
<link>https://iranpoem.loxblog.com/زبان-کردی-1</link>
<guid>https://iranpoem.loxblog.com/زبان-کردی-1</guid>

<description><![CDATA[
زبان کردی

زبان کردی یکی از زبان&zwnj;های هندواروپایی در شاخهٔ زبان&zwnj;های ایرانی غربی است . همچنین کردی به زنجیره گویشی ای گفته می&zwnj;شود که کردها هم اینک با آن سخن می&zwnj;گویند. زبان کردی یا زبانهای کردی از زبانهای ایرانی شاخه غربی هستند که با زبان فارسی و بلوچی خویشاوندی دارند. تعریف یک زبان به عنوان &laquo;کردی&raquo; همواره دستخوش عوامل غیر زبان&zwnj;شناختی به&zwnj;ویژه عوامل سیاسی، و فرهنگی است.. در واقع &laquo;زبان کُردی&raquo; به مانند زبان فارسی به معنای یک زبان با یک شکل استاندارد و مرز و تعریف مشخص نیست بلکه امروزه به طیفی از زبان&zwnj;های ایرانی شمال غربی اطلاق می&zwnj;شود که گاه به هم نزدیک و گاه نسبت به هم از نظر زبان&zwnj;شناسی دورند. این زبان&zwnj;ها که در پی تصمیمات اجتماعی/سیاسی در دوران معاصر نام &laquo;کردی&raquo; به خود گرفته&zwnj;اند عبارتند از: کرمانجی، کلهری، سورانی، گورانی و اورامانی. زبان زازا را نیز گروهی جزو زبان&zwnj;های کردی به&zwnj;شمار آورده&zwnj;اند.
&nbsp;
زبان کردی شباهت زیادی به زبانهای بلوچی، گیلکی، و تالشی دارد، این زبان ها نیز متعلق به زیرگروه شمال غربی زبانهای ایرانی هستند. از دیگر زبانهای مشابه به زبان کردی که زیرگروه جنوب غربی زبانهای ایرانی به شمار میایند، لری و بختیاری و فارسی هستند. که هرکدام در مناطق وسیعی تکلم می شوند.
&nbsp;
گویش&zwnj;های مختلف عمدتاً در بخشهایی از ایران، عراق، سوریه و ترکیه مورد استفاده قرار می&zwnj;گیرد. جمعیتهای پراکنده کرد همچنین در جمهوری آذربایجان، ارمنستان، لبنان و اسرائیل نیز زندگی می&zwnj;کنند.
پیشینه و اصالت
پیشینه و اصالت این زبان نیز گاه&zwnj;و&zwnj;بیگاه از سوی محققان، زبان شناسان، تاریخ نویسان و ... گاه مورد تردید و گاه مورد تائید بوده، بسیاری از محققان زبانشناس آن را بازمانده همان زبان مادی دانسته، برخی آن را مشابه اوستا می دانند و برخی دیگر به کلی ارتباط بین زبان کردی و زبان مادها را رد می&zwnj;کنند . اما واقعیت چیست ؟ آیا از مادها به عنوان یک ملت مقتدر که زمانی بر قسمتی از آسیا حکمرانی کرده&zwnj;اند قبیله&zwnj;ای هم بر جای نمانده ؟ جواب این سئوال در نوشته&zwnj;های پروفسور ولادیمیر مینورسکی خاورشناس روسی است که می&zwnj;گوید : زبان کردی به طور قطع از ریشه زبان مادی است . و می&zwnj;نویسد : اگر کردها از نوادگان مادها نباشند، پس بر سر ملتی چنین کهن و مقتدر چه آمده&zwnj;است و این همه قبیله و تیره مختلف کرد که به یک زبان واحد و جدای از زبان دیگر ایرانیان تکلم می&zwnj;کنند؛ از کجا آمده&zwnj;اند؟&raquo;.
این نظریه بعدها توسط ایلیا گرشویچ دیگر زبانشناس روسی بسط داده شد و وی اولین مدارک زبان شناختی را برای اثبات ریشه مادی زبان کردی مطرح کرد. جان لیمبرت خاورشناس آمریکایی٬ نیز معتقد است که مادها از اجداد کردها می&zwnj;باشند.
همچنین پروفسور گرنوت وینفور زبانشناس آلمانی، نیز اعتقاد دارد که اکثریت کسانی که امروزه به زبان کردی سخن می گویند به احتمال زیاد سابقاً از متکلمان به گویش&zwnj;های زبان مادی بوده&zwnj;اند.
&nbsp;
در مقابل، گارنیک آساتریان نیز معتقد است که تنها بازمانده زبان مادی شاید تاتی در آذربایجان و زبانهای مرکزی کاشان باشد&raquo;. حال اینکه شبیه&zwnj;ترین زبان&zwnj;ها به زبان کردی، بلوچی، گیلکی، و تالشی هستند، این زبان&zwnj;ها نیز چون زبان کردی متعلق به زیرگروه شمال غربی زبانهای ایرانی هستند و هیچ شباهت نزدیکی با شاخه زبانهای جنوب غربی ندارد که بتوان کردی را شبیه به زبانهای شاخه جنوب غربی به حساب آورد . ضمن اینکه دیگر زبانهای نزدیک به زبان کردی که زیرگروه جنوب غربی زبانهای ایرانی به شمار می&zwnj;آیند خود زبان فارسی را نیز شامل می&zwnj;شود.
&nbsp;
گویش ها
محدوده&zwnj;هایی که بنا بر اطلاعات سازمان سیا در آن&zwnj;ها زبان کردی به عنوان زبان مادری سخن گفته می&zwnj;شود.
در برخی دسته&zwnj;بندی&zwnj;ها کردی به سه دسته اصلی شماری، جنوبی و میانه تقسیم شده که خود شامل بیست و دو نوع گویش می&zwnj;باشد و هر گویش نوع نگارش و تلفظ خاصی دارد. تلاش برای یک زبان استاندارد برای کردی نتوانسته به موفقیت&zwnj;های چشمگیری برسد.
&nbsp;
شاخه&zwnj;های اصلی زبان کردی عبارتند از: 
کردی شمال-غرب:کرمانجی
کردی مرکز:سورانی
گویشهای جنوبی کردی:کرمانشاهی، فیلی، کلهری، و لکی.
زبان کردی سورانی در عراق زبان رسمی است در حالی که در کشور سوریه ممنوع است. تا اوت ۲۰۰۲ در ترکیه محدودیت&zwnj;های شدیدی بر آن (کردی کرمانجی) اعمال می&zwnj;شد گرچه هنوز کاربرد آن در ترکیه محدود است .. در ایران نیز در برخی رسانه&zwnj;ها امکان استفاده از آن وجود دارد در حالی که استفاده از آن در نظام آموزشی دولتی هنوز صورت نپذیرفته&zwnj;است.
زبان کردی اخص را کرمانجی می&zwnj;نامند که خود لهجه&zwnj;های متعدد دارد مانند: مکری، سلیمانیه&zwnj;ای، اردلانی، کرمانشاهی، بایزیدی، عبدویی، زندی. زبان کردی با دسته شمالی لهجه&zwnj;های ایرانی غربی بعض مشابهات دارد، و از زبانهای مهم دسته غربی بشمار می&zwnj;رود وصاحب اشعار و تصانیف، قصص و سنن ادبی است.
&nbsp;
کلهری، سورانی، زازا
شامل لهجه&zwnj;های : کلیایی، فیلی، زنگنه، گورانی، قصری و ... است که جغرافیایش در کردستان ایران شامل استانهای کرمانشاه، کردستان، ایلام و بخشی از همدان و در حریم کردستان ( جنوب کردستان ) در شهرهای چون : خانقین، مندلی، زرباطیه، بدره، جسان، جلولا و دیگر مناطق پیوسته به آن می&zwnj;باشد.
گویش زازا-گوران( هورامی ):
شامل دو بخش زازاکی و هورامی است که از نظر جغرافیایی بسیار از هم دورند اما از نقطه نظر زبانی بسیار به هم نزدیکند و این نزدیکی شامل دستور زبان، دایره واژگان، طرز تلفظ واژگان و غیره اگرچه از نظر سازمان ایلی و جغرافیا هیچ پیوستگی باهم ندارند . منطقه جغرافیایی هورامی شامل مناطقی در استانهای کرمانشاه و کردستان در کردستان ایران و قسمتهایی از استان سلیمانیه در کردستان عراق می&zwnj;باشد . منطقه جغرافیایی زازاکی نیز در درسیم و بخشهایی از الازیغ، ارزنجان و دیاربکر می&zwnj;باشد .
گویش سورانی:
شامل لهجه&zwnj;های : مکری، بابانی، سورانی،گروسی،اردلانی و جافی است . و جغرافیای آن در حوزه حضور ایلات گویشور آن یعنی در کردستان عراق در استانهای اربیل، سلیمانیه، کرکوک، و شهرهای پیرامون آنها و در کردستان ایران در استانهای آذربایجان غربی و کردستان به مرکزیت سنندج می&zwnj;باشد .
گویش لکی:
شامل لهجه&zwnj;های چون : عثمانوند، جلالوند، چغلوندی، کاکاوندی و ... جغرافیای آن در کردستان ایران ، هرسین در استان کرمانشاه و مناطق و روستاهای اطراف آن، نورآباد، الشتر، کوهدشت و دلفان در استان لرستان، برخی مناطق استان ایلام را شامل می&zwnj;شود . باید اشاره داشت در برخی مناطق چون کوهدشت جمعیتهای لک و لر با هم در این جغرافیا زندگی می&zwnj;کنند .
&nbsp;
کردهای گورانی، زازاکی، و شبکی
گورانی زبانی است که متمایز از کرمانجی و سورانی به نظر می&zwnj;رسد، اما با هر دو زبان ذکر شده واژگان مشترک دارد و در دستور زبان برخی شباهت&zwnj;ها با سورانی را دارد. با وجود تفاوت&zwnj;ها زبان گورانی به عنوان بخشی از زبان کردی طبقه&zwnj;بندی شده&zwnj;است. این شاید به علت این واقعیت است که که گورانی&zwnj;زبانان که در سراسر بخش&zwnj;های جنوبی و جنوب شرقی کردستان پخش شده&zwnj;اند، خود را با عنوان کُرد معرفی می&zwnj;کنند و زبان گورانی توسط سایر گروه&zwnj;های قومی گویش نمی&zwnj;شود. دانشوران اروپایی معتقدند که گورانی از کردی جدا است و کردی مترادف با گروه کرمانجی&zwnj;زبان است، در حالی که کردها معتقدند که زبان کردی هر یک از زبان&zwnj;های منحصربه&zwnj;فرد یا گویش&zwnj;هایی که توسط کردها گویش می&zwnj;شود و توسط گروه&zwnj;های قومی همسایه گویش نمی&zwnj;شود را در برمی&zwnj;گیرد.
زبان گورانی (که شامل اورامی می&zwnj;شود) اغلب به عنوان بخشی از شاخه زازا-گورانی زبان&zwnj;های هندوایرانی و ایرانی طبقه&zwnj;بندی می&zwnj;شود. زبان زازاکی که در قسمت&zwnj;های شمالی کردستان گویش می&zwnj;شود، هم از نظر دستوری و هم از نظر واژگان متفاوت است و به طور کلی توسط گویشوران گورانی قابل فهم نیست اما مرتبط با گورانی در نظر گرفته می&zwnj;شود. تقریباً همه جوامع زازاکی&zwnj;زبان ، و نیز گویشوران یک زبان از نزدیک مرتبط دیگر به نام شبکی که در بخش&zwnj;هایی از کردستان عراق گویش می&zwnj;شود، خود را جزء قومیت کُرد می&zwnj;دانند.
&nbsp;
تاریخچه زبان کردی
باستان
پروفسور ولادیمیر مینورسکی خاورشناس و اسلام شناس روسی، بر این باور است که زبان کردی به طور قطع از ریشه زبان مادی است. چنانکه که وی در این رابطه می&zwnj;گوید:
اگر کردها از نوادگان مادها نباشند، پس بر سر ملتی چنین کهن و مقتدر چه آمده&zwnj;است و این همه قبیله و تیرهٔ مختلف کرد که به یک زبان ایرانی و جدای از زبان دیگر ایرانیان تکلم می&zwnj;کنند؛ از کجا آمده&zwnj;اند؟&raquo;
این نظریه بعدها توسط ایلیا گرشویچ دیگر زبانشناس روسی بسط داده شد و وی اولین مدارک زبان شناختی را برای اثبات ریشه مادی زبان کردی مطرح کرد.
جان لیمبرت خاورشناس آمریکایی٬ نیز معتقد است که مادها از اجداد کردها می&zwnj;باشند.
همچنین پروفسور گرنوت وینفور زبانشناس آلمانی، نیز اعتقاد دارد که اکثریت کسانی که امروزه به زبان کردی سخن می گویند به احتمال زیاد سابقاً از متکلمان به گویش&zwnj;های زبان مادی بوده&zwnj;اند.
از سویی دیگر این نظریه در میان برخی زبانشناسان و خاورشناسان با مخالفت&zwnj;هایی روبرو شد. پروفسور مکنزی بر این باور است که زبان کردی عناصر قوی ای از زبانهای جنوب غربی ایرانی را نیز دارد در حالیکه اگرچه زبان مادی از شاخه شمالغربی زبانهای ایرانی بوده.
کارنیگ آساطریان نیز معتقد است که تنها بازمانده زبان مادی شاید تاتی در آذربایجان و زبانهای مرکزی کاشان باشد.
اکنون با کاوش در مناطق غرب ایران از مادها آثاری در تپه هگمتانه در دست است.
دانشنامه ایرانیکا معتقد است که با توجه به پژوهش&zwnj;های صورت گرفته هیچ&zwnj;یک از زبان&zwnj;های باستانی مستند موجود را نمی توان به طور قطع به عنوان نیای زبان کردی معرفی کرد.]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 00:08:10 +0330</pubDate>
</item>


<item>
<title>گروس عبدالملکیان</title>
<link>https://iranpoem.loxblog.com/گروس-عبدالملکیان-1</link>
<guid>https://iranpoem.loxblog.com/گروس-عبدالملکیان-1</guid>

<description><![CDATA[

آجر ها
&nbsp;
دروغ دیواری است
که هر صبح آجرهایش را می چینی
بنّای بی حواس من !
در را فراموش کرده ای
&nbsp;
آب تا گردنم بالا آمده
آجرها تا گردنم بالا آمده
آب تا لب هایم بالا آمده
آب بالا آمده ...
من اما نمی میرم
من ماهی می شوم
&nbsp;
زمستان 1382
----------------
به شانه ام زدی
که تنهایی ام را تکانده باشی
به چه دل خوش کرده ای ؟!
&nbsp;
تکاندن برف
از شانه های آدم برفی ؟!
&nbsp;
زمستان 1383]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 00:08:10 +0330</pubDate>
</item>


<item>
<title>نظامی گنجوی</title>
<link>https://iranpoem.loxblog.com/نظامی-گنجوی</link>
<guid>https://iranpoem.loxblog.com/نظامی-گنجوی</guid>

<description><![CDATA[

سم&zwnj;الله الرحمن الرحیمهست کلید در گنج حکیم&nbsp;&nbsp;نظامی
&nbsp;
&nbsp;
&nbsp;
ای همت هستی زتو پیدا شدهخاک ضعیف از تو توانا شده&nbsp;&nbsp;آنچه تغیر نپذیرد توئیوانکه نمردست و نمیرد توئی&nbsp;&nbsp;ما همه فانی و بقا بس تراستملک تعالی و تقدس تراست&nbsp;&nbsp;هر که نه گویای تو خاموش بههر چه نه یاد تو فراموش به&nbsp;ای به ازل بوده و نابوده ماوی به ابد زنده و فرسوده ما&nbsp;&nbsp;پیش تو گر بی سر و پای آمدیمهم به امید تو خدای آمدیم&nbsp;&nbsp;یارشو ای مونس غمخوارگانچاره کن ای چاره بیچاره&zwnj;گان&nbsp;&nbsp;قافله شد واپسی ما ببینای کس ما بیکسی ما ببین&nbsp;&nbsp;بر که پناهیم توئی بی&zwnj;نظیردر که گریزیم توئی دستگیر&nbsp;&nbsp;جز در تو قبله نخواهیم ساختگر ننوازی تو که خواهد نواخت&nbsp;&nbsp;&nbsp;درگذر از جرم که خواننده&zwnj;ایمچاره ما کن که پناهنده&zwnj;ایم&nbsp;&nbsp;نظامی
&nbsp;
خدایا جهان پادشاهی تو راستز ما خدمت آید خدائی تو راست&nbsp;&nbsp;پناه بلندی و پستی توئیهمه نیستند آنچه هستی توئی&nbsp;&nbsp;همه آفریدست بالا و پستتوئی آفریننده&zwnj;ی هر چه هست&nbsp;&nbsp;توئی برترین دانش&zwnj;آموز پاکز دانش قلم رانده بر لوح خاک&nbsp;&nbsp;چو شد حجتت بر خدائی درستخرد داد بر تو گدائی نخست...&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;توئی کافریدی ز یک قطره آبگهرهای روشن&zwnj;تر از آفتاب&nbsp;&nbsp;تو آوردی از لطف جوهر پدیدبه جوهر فروشان تو دادی کلید&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;نبارد هوا تا نگوئی ببارزمین ناورد تا نگوئی ببار&nbsp;&nbsp;جهانی بدین خوبی آراستیبرون زان که یاریگری خواستی..&nbsp;&nbsp;ز گرمی و سردی و از خشک و ترسرشتی به اندازه یکدیگر&nbsp;&nbsp;چنان برکشیدی و بستی نگارکه به زان نیارد خرد در شمار&nbsp;&nbsp;مهندس بسی جوید از رازشاننداند که چون کردی آغازشان&nbsp;&nbsp;نیاید ز ما جز نظر کردنیدگر خفتنی باز یا خوردنی&nbsp;&nbsp;زبان برگشودن به اقرار تونینگیختن علت کار تو&nbsp;&nbsp;حسابی کزین بگذرد گمرهیستز راز تو اندیشه بی&zwnj;آگهیست&nbsp;نظامی
&nbsp;
خوشا روزگارا که دارد کسیکه بازار حرصش نباشد بسی&nbsp;&nbsp;به قدر بسندش یساری بودکند کاری ار مرد کاری بود&nbsp;&nbsp;جهان می&zwnj;گذارد به خوشخوارگیبه اندازه دارد تک بارگی&nbsp;&nbsp;نه بذلی که طوفان برآرد ز مالنه صرفی که سختی درآرد به حال&nbsp;&nbsp;همه سختی از بستگی لازمست&nbsp;چو در بشکنی خانه پر هیزم است&nbsp;&nbsp;چنان زی کزان زیستن سالیانتو را سود و کس را نباشد زیان&nbsp;&nbsp;نظامی
&nbsp;
به هنگام سختی مشو ناامیدکز ابر سیه بارد آب سپید&nbsp;&nbsp;در چاره&zwnj;سازی به خود در مبند&nbsp;&nbsp;&nbsp;که بسیار تلخی بود سودمند&nbsp;&nbsp;نفس به کز امید یاری دهد&nbsp;&nbsp;&nbsp;که ایزد خود امیدواری دهد&nbsp;نظامی
&nbsp;
به هر مدتی گردش روزگارز طرزی دگر خواهد آموزگار&nbsp;&nbsp;سرآهنگ پیشینه کج رو کندنوائی دگر در جهان نو کند&nbsp;&nbsp;به بازی درآید چو بازیگریز پرده برون آورد پیکری&nbsp;&nbsp;بدان پیکر از راه افسونگریکند مدتی خلق را دلبری&nbsp;&nbsp;چو پیری در آن پیکر آرد شکستجوان پیکری دیگر آرد بدست&nbsp;&nbsp;بدینگونه بر نو خطان سخنکند تازه پیرایه&zwnj;های کهن&nbsp;&nbsp;زمان تا زمان خامه&zwnj;ی نخل بندسر نخل دیگر برآرد بلند&nbsp;&nbsp;نظامی
&nbsp;
دلا تا بزرگی نیاری به دستبه جای بزرگان نشاید نشست&nbsp;&nbsp;بزرگیت باید در این دسترسبه یاد بزرگان برآور نفس&nbsp;&nbsp;سخن تا نپرسند لب بسته دارگهر نشکنی تیشه آهسته&zwnj;دار&nbsp;&nbsp;نپرسیده هر کو سخن یاد کردهمه گفته خویش را باد کرد&nbsp;&nbsp;به بی دیده نتوان نمودن چراغکه جز دیده را دل نخواهد به باغ&nbsp;&nbsp;سخن گفتن آنگه بود سودمندکز آن گفتن آوازه گردد بلند...&nbsp;نظامی
&nbsp;
فلک جز عشق محرابی نداردجهان بی&zwnj;خاک عشق آبی ندارد&nbsp;&nbsp;غلام عشق شو کاندیشه این استهمه صاحب دلان را پیشه این است&nbsp;&nbsp;اگر بی&zwnj;عشق بودی جان عالم&nbsp;&nbsp;&nbsp;که بودی زنده در دوران عالم&nbsp;&nbsp;کسی کز عشق خالی شد فسردست&nbsp;&nbsp;&nbsp;کرش صد جان بود بی&zwnj;عشق مردست&nbsp;&nbsp;نروید تخم کس بی&zwnj;دانه عشق&nbsp;&nbsp;&nbsp;کس ایمن نیست جز در خانه عشق&nbsp;&nbsp;ز سوز عشق بهتر در جهان چیست&nbsp;&nbsp;&nbsp;که بی او گل نخندید ابر نگریست&nbsp;&nbsp;شنیدم عاشقی را بود مستی&nbsp;&nbsp;&nbsp;و از آنجا خاست اول بت&zwnj;پرستی&nbsp;&nbsp;اگر عشق اوفتد در سینه سنگ&nbsp;&nbsp;&nbsp;به معشوقی زند در گوهری چنگ&nbsp;&nbsp;که مغناطیس اگر عاشق نبودی&nbsp;&nbsp;&nbsp;بدان شوق آهنی را چون ربودی&nbsp;&nbsp;و گر عشقی نبودی بر گذرگاه&nbsp;&nbsp;&nbsp;نبودی کهربا جوینده کاه&nbsp;&nbsp;بسی سنگ و بسی گوهر بجایند&nbsp;&nbsp;&nbsp;نه آهن را نه که را می&zwnj;ربایند&nbsp;&nbsp;هران جوهر که هستند از عدد بیش&nbsp;&nbsp;&nbsp;همه دارند میل مرکز خویش&nbsp;&nbsp;نظامی
&nbsp;
در عشق چه جای بیم تیغ است&nbsp;&nbsp;&nbsp;تیغ از سر عاشقان دریغ است&nbsp;&nbsp;عاشق ز نهیب جان نترسد&nbsp;&nbsp;&nbsp;جانان طلب از جهان نترسد...&nbsp;نظامی
&nbsp;
بیا ساقی آن می نشان ده مرااز آن داروی بیهشان ده مرا&nbsp;&nbsp;بدان داروی تلخ بیهش کنممگر خویشتن را فراموش کنم&nbsp;&nbsp;نظامی
&nbsp;
بیا ساقی از سر بنه خواب رامی ناب ده عاشق ناب را&nbsp;&nbsp;میی گو چو آب زلال آمده استبهر چار مذهب حلال آمده است&nbsp;&nbsp;نظامی
&nbsp;
آن پیر خری که می&zwnj;کشد بار&nbsp;&nbsp;&nbsp;تا جانش هست می&zwnj;کند کار&nbsp;&nbsp;آسودگی آنگهی پذیرد&nbsp;&nbsp;&nbsp;کز زیستن چنین بمیرد ...&nbsp;نظامی
&nbsp;
کبکی به دهن گرفت موری&nbsp;&nbsp;&nbsp;می&zwnj;کرد بر آن ضعیف زوری&nbsp;&nbsp;زد قهقهه مور بیکرانی&nbsp;&nbsp;&nbsp;کی کبک تو این چنین ندانی&nbsp;&nbsp;شد کبک دری ز قهقهه سست&nbsp;&nbsp;&nbsp;کاین پیشه من نه پیشه تست&nbsp;&nbsp;چون قهقهه کرد کبک حالی&nbsp;&nbsp;&nbsp;منقار زمور کرد خالی&nbsp;&nbsp;هر قهقهه کاین چنین زند مرد&nbsp;&nbsp;&nbsp;شک نه که شکوه ازو شود فرد&nbsp;&nbsp;خنده که نه در مقام خویش است&nbsp;&nbsp;&nbsp;در خورد هزار گریه بیش است...&nbsp;نظامی
&nbsp;
خدایا چون گل ما را سرشتیوثیقت نامه&zwnj;ای بر ما نوشتی&nbsp;&nbsp;چو ما با ضعف خود دربند آنیمکه بگزاریم خدمت تا توانیم&nbsp;&nbsp;تو با چندان عنایت&zwnj;ها که داریضعیفان را کجا ضایع گذاری&nbsp;&nbsp;بدین امیدهای شاخ در شاخکرم&zwnj;های تو ما را کرد گستاخ&nbsp;&nbsp;و گرنه ما کدامین خاک باشیمکه از دیوار تو رنگی تراشیم&nbsp;&nbsp;بیامرز از عطای خویش ما راکرامت کن لقای خویش ما را&nbsp;&nbsp;من آن خاکم که مغزم دانه تستبدین شمعی دلم پروانه تست&nbsp;&nbsp;توئی کاول ز خاکم آفریدیبه فضلم زافرینش بر گزیدی&nbsp;&nbsp;چو روی افروختی چشمم برافروزچو نعمت دادیم شکرم در آموز&nbsp;&nbsp;نظامی
&nbsp;
بزرگا بزرگی دها بی کسمتوئی یاوری بخش و یاری رسم&nbsp;&nbsp;نیاوردم از خانه چیزی نخستتو دادی همه چیز من چیز توست&nbsp;&nbsp;عقوبت مکن عذر خواه آمدمبه درگاه تو روسیاه آمدم&nbsp;&nbsp;سیاه مرا همه تو گردان سپیدمگردانم از درگهت ناامید&nbsp;&nbsp;سرشت مرا که آفریدی ز خاکسرشته تو کردی به ناپاک و پاک&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;خداوند مائی و ما بنده&zwnj;ایمبه نیروی تو یک به یک زنده&zwnj;ایم&nbsp;&nbsp;هر آنچ آفریده است بیننده رانشان میدهند آفریننده را&nbsp;نظامی
&nbsp;]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 00:08:10 +0330</pubDate>
</item>


<item>
<title>مولانا جلاالدین بلخی</title>
<link>https://iranpoem.loxblog.com/مولانا-جلاالدین-بلخی</link>
<guid>https://iranpoem.loxblog.com/مولانا-جلاالدین-بلخی</guid>

<description><![CDATA[

بشنـو این نی چون شکــایت می&zwnj;کـــنـداز&nbsp; جـداییــهـــا&nbsp; حکـــــایت&nbsp; مـــی&zwnj;کــــنـدکــــز نیستـــان تـــا&nbsp; مـــــرا&nbsp; ببریــــده&zwnj;انـددر نفیــــــرم&nbsp; مــــــرد و زن&nbsp; نالیـــــده&zwnj;انـدسینه خواهم شرحـــه شرحـــه از فراقتـــا&nbsp; بگـــویــم&nbsp; شـــرح&nbsp; درد&nbsp; اشتیـــــاقهـــر کسی کو دور ماند از اصل خویشبـــاز جویـــد روزگــــــار وصـــل خـــویشمــن بــــه هــــر جمعیتی نالان شـــدمجفــت بــدحالان و خوش&zwnj;حالان شـــدمهــر کســی از ظن خــود شــد یـار مناز&nbsp; درون&nbsp; مـن&nbsp; نجســت&nbsp; اســـرار&nbsp; مــنســـر مــن از نالـــه&zwnj;ی مـــن دور نیستلیـک چشم و گوش را آن نور نیست...مولوی
&nbsp;
ای یوسف خوش نام مـا خوش می&zwnj;روی بر بام مــــاای درشکـــسته جــام مـا ای بــردریـــــده دام ماای نــور مـا ای سور مـا ای دولت منصــور مـاجوشی بنه در شور ما تا می&zwnj;شود انگور ماای دلبر و مقصود ما ای قبله و معبود ماآتش زدی در عود ما نظاره کن در دود ماای یــار مـــا عیــار مـــا دام دل خمـــار مـــاپا وامکــش از کار ما بستان گــــرو دستار مــادر گل بمانده پای دل جان می&zwnj;دهم چه جای دلوز آتـــــش ســودای دل&nbsp; ای وای دل&nbsp; ای وای مـــــامولوی
&nbsp;
مــن&nbsp; غلام&nbsp; قمــرم ، غيـــر&nbsp; قمـــر&nbsp; هيــــچ&nbsp; مگو&nbsp;پيش مـــن جــز سخن شمع و شكــر هيچ مگو&nbsp;سخن رنج مگو ،جز سخن گنج مگو&nbsp;ور از اين بي خبري رنج مبر ، هيچ مگو&nbsp;دوش ديوانه شدم ، عشق مرا ديد و بگفت&nbsp;آمـــدم ، نعـــره مــزن ، جامه مـــدر ،هيچ مگو&nbsp;گفتــم :اي عشق مــن از چيز دگــر مي ترســم&nbsp;گــفت : آن&nbsp; چيـــز&nbsp; دگـــر&nbsp; نيست&nbsp; دگـر ، هيچ&nbsp; مگو&nbsp;من&nbsp; به&nbsp; گــوش&nbsp; تـــو&nbsp; سخنهاي&nbsp; نهان&nbsp; خواهم&nbsp; گفت&nbsp;ســر بجنبـــان كـــه بلـــي ، جــــز كه به سر هيچ مگو&nbsp;قمـــري ، جـــــان&nbsp; صفتـــي&nbsp; در&nbsp; ره&nbsp; دل&nbsp; پيــــــدا&nbsp; شـــد&nbsp;در&nbsp; ره&nbsp; دل&nbsp; چـــه&nbsp; لطيف&nbsp; اســت&nbsp; سفـــر&nbsp; هيـــچ&nbsp; مگــو&nbsp;گفتم : اي دل چه مه است ايــن ؟ دل اشارت مي كرد&nbsp;كـــه&nbsp; نـــه&nbsp; اندازه&nbsp; توســت&nbsp; ايـــن&nbsp; بگـــذر&nbsp; هيچ&nbsp; مگو&nbsp;گفتم : اين روي فرشته ست عجب يا بشر است؟گفت : اين غيـــر فرشته ست و بشــر هيچ مگو&nbsp;گفتم :اين چيست ؟ بگو زير و زبر خواهم شد&nbsp;گــفت : مي باش چنيــن زيرو زبر هيچ مگو&nbsp;اي نشسته در اين خانه پر نقش و خيالخيز از اين خانه برو،رخت ببر،هيچ مگوگفتم:اي دل پدري كن،نه كه اين وصف خداست؟گفت : اين&nbsp; هست&nbsp; ولـــي&nbsp; جان&nbsp; پدر&nbsp; هيچ&nbsp; مگومولوی
&nbsp;
ای قـوم بــه حج رفتـه کجایید کجاییدمعشــوق همیــن جـاست بیایید بیاییدمعشــوق تــو&nbsp; همسـایه و دیــوار به دیواردر بادیه ســـرگشته شمـــا&nbsp; در چــه هواییدگــر صـــورت&nbsp; بی&zwnj;صـــورت&nbsp; معشـــوق&nbsp; ببینیــدهــم خـــواجه و هــم خانه و هم کعبه شماییدده&nbsp; بـــــار&nbsp; از&nbsp; آن&nbsp; راه&nbsp; بـــدان&nbsp; خـــانه&nbsp; بـــرفتیــــدیــک&nbsp; بـــار&nbsp; از&nbsp; ایـــن&nbsp; خانــه&nbsp; بــر&nbsp; این&nbsp; بام&nbsp; برآییدآن&nbsp; خانــــه&nbsp; لطیفست&nbsp; نشان&zwnj;هـــاش&nbsp; بگفتیــداز خــواجــــه آن خــــانـــــه نشانـــی بنماییـــدیک دستـــه گــل کــو اگـــر آن بـــــاغ بدیدیتیک گـــوهر جــــان کـــو اگـــر از بحر خداییدبا ایــــن همـه آن رنج شما گنج شما بادافسوس که بر گنج شما پرده شماییدمولوی
&nbsp;
حیلت رها کن عاشقــا دیوانه شو دیوانه شوو انـدر دل آتش درآ پــــروانـه شــو پروانــــــه شوهــم خــویش را بیگـــانه کن هم خانه را ویرانه کنو آنگه بیا با عاشقان هم خانـه شـو هم خانه شــورو سینــه را چـون سینه ها هفت آب شو از کینه هاو آنگـــه شراب عشــق را پیمانـــه شــــو&nbsp; پیمانــه شـوباید&nbsp; کـــه&nbsp; جملــه&nbsp; جــان&nbsp; شــوی&nbsp; تا&nbsp; لایق&nbsp; جانان&nbsp; شویگـــر ســوی مستــان میــروی مستانه شـــو مستانه شو...مولوی
&nbsp;
هلـــه&nbsp; نومیـــد&nbsp; نباشی&nbsp; کـــه&nbsp; تـــو&nbsp; را&nbsp; یـــار&nbsp; بــراندگـــرت&nbsp; امروز&nbsp; بـــراند&nbsp; نــه&nbsp; کـــه&nbsp; فـــردات&nbsp; بخوانددر&nbsp; اگر&nbsp; بر&nbsp; تو&nbsp; ببندد&nbsp; مرو&nbsp; و&nbsp; صبر کـــن&nbsp; آن جاز پس صبر تـــو را او به ســـر&nbsp; صـــدر&nbsp; نشاندو اگــر&nbsp; بر تو ببندد&nbsp; همه&nbsp; ره&zwnj;ها&nbsp; و&nbsp; گذرهــاره پنهان بنماید که کس آن راه نداند...مولوی
&nbsp;
ای دوست قبولم کن وجانم بستانمستــم کـــن&nbsp; وز هر دو جهانم بستانبـا هـــر چـــه دلم قـــرار گیـــرد بــی تـــوآتش بــه مـــن انـــدر زن و آنـــم بستـان...مولوی
&nbsp;
یــار مرا غار مــرا عشق جگرخوار مرایار تویی غـــار تویی خواجه نگهدار مرانوح تویی روح تــویی فاتح و مفتوح تـوییسینـــه مشــروح تــویی بـــر در اســرار مرانـــور تـــویی سـور تــویی دولت منصور تـوییمـــرغ کـــه طــور تــویی خســته بــه منقار مراقطـــره تویی بحــر تویی لطـف تــویی قهــر توییقنــد&nbsp; تـــویی&nbsp; زهـــر&nbsp; تــویی&nbsp; بیــــش&nbsp; میـــازار&nbsp; مراحجره خورشید تویی خانه ناهید توییروضــه اومیــد تویـــی راه&nbsp; ده&nbsp; ای یــار مراروز تــویی روزه تـــویی حـاصل دریوزه تـوییآب تــویی کــوزه تــویی آب ده این بـــار مـــرادانـــه تویــی دام تــویی بــاده تویی جام تـوییپختـــه تویی&nbsp; خـــام تــویی&nbsp; خـــام&nbsp; بمگـــذار&nbsp; مرااین&nbsp; تن&nbsp; اگـــر کـــم&nbsp; تــندی&nbsp; راه&nbsp; دلــم&nbsp; کــم&nbsp; زندیراه&nbsp; شــدی&nbsp; تــا&nbsp; نبــدی&nbsp; ایـــن&nbsp; همـــه&nbsp; گـــفتار&nbsp; مرامولوی
&nbsp;
عـــــالم همـــه دریــا شـــود دریـــا ز هیبت لا شـــودآدم&nbsp; نماند&nbsp; و&nbsp; آدمی&nbsp; گــــر&nbsp; خــــویش&nbsp; بـــا&nbsp; آدم&nbsp; زنددودی بـــرآید از فلك نــی خلق مـــاند نــی ملـــكزان&nbsp; دود&nbsp; ناگــــه&nbsp; آتشی&nbsp; بر&nbsp; گــــنبد&nbsp; اعظم&nbsp; زندبشكافد آن دم آسمان نی كون ماند نی مكانشوری درافتد در جهــان وین سـور بر ماتم زندگـــه&nbsp; آب&nbsp; را&nbsp; آتش&nbsp; بــرد&nbsp; گــه&nbsp; آب آتش را خــوردگــه مــوج دریای عــدم بـــر اشــهب و ادهـــم زندخورشیـد&nbsp; افتــد&nbsp; در&nbsp; كـــمی&nbsp; از&nbsp; نـــور&nbsp; جان&nbsp; آدمی&nbsp;كـــم پـرس از نامحـــرمان آنجا كـــه محرم كـم زند...مولوی
&nbsp;
من اگر دست زنانم نه من از دست زنانمنـــه از اینم نــه از آنم مــن از آن شهر کـلانمنـــه پـــی زمــــر و قمــارم نه پی خمر و عقارمنـــه خمیـــرم نــــه خمـــارم نــه چنینم نه چنانممـــن اگـــر مست و خرابم نه چو تو مست شرابمنه&nbsp; ز خاکم&nbsp; نه&nbsp; ز آبم&nbsp; نه&nbsp; از&nbsp; این&nbsp; اهــــل&nbsp; زمــــانمخـــرد پـــوره&nbsp; آدم&nbsp; چـــه&nbsp; خبـــر&nbsp; دارد&nbsp; از&nbsp; ایــن&nbsp; دمکــــه مــن از جمــله عالــم به دو صد پرده نهانممشنـو این سخن از من و نه زین خاطر روشنکه از این ظاهر و باطن نه پذیرم نه ستانم...مولوی
&nbsp;
بـــی همگــــان بســـــر شـــــود&nbsp; بی تـو &nbsp;بســـــر &nbsp;نمـــی شــــود&nbsp;داغ&nbsp; تـــــو&nbsp; دارد&nbsp; ایــــن&nbsp; دلـــــم&nbsp; جــــای&nbsp; دگـــــــر&nbsp; نمــــی شـــوددیـــده&nbsp; عقــــل&nbsp; مســـت&nbsp; تــــو&nbsp; چـرخــــه&nbsp; چـــرخ&nbsp; پســـت&nbsp; تــــوگــــوش&nbsp; طـــرب&nbsp; بــــه دســت تــــو بــی تـــو بســـر نمی شودجـــان &nbsp;ز تــــو&nbsp; جــوش &nbsp;مـــی کند&nbsp; دل&nbsp; ز تـــو &nbsp;نـوش &nbsp;می کندعقـــل خـــــروش مــــی کنــد بـــی تــــــو بســـر نمـی شــودخمـــــر مـــن &nbsp;و&nbsp; خمـــــار مـــن&nbsp; بــــاغ&nbsp; مـــن &nbsp;و&nbsp; بهـــار مــــنخـــواب مـــن&nbsp; و&nbsp; خمــــار مــــن &nbsp;بــی تـو &nbsp;بســر ن می شودجـــاه و جلال&nbsp; مــن &nbsp;تـــویی&nbsp; ملکت&nbsp; و &nbsp;مــــال&nbsp; مـــن &nbsp;تـوییآب&nbsp; زلال&nbsp; مــــن&nbsp; تــــویی&nbsp; بــــی&nbsp; تــــو&nbsp; بســــر&nbsp; نمی شـودگـــــاه&nbsp; ســــوی&nbsp; وفــــا&nbsp; روی&nbsp;&nbsp; گــــاه&nbsp; ســوی&nbsp; جفــــا&nbsp; رویآن&nbsp; منــی&nbsp; کـــجا&nbsp; روی&nbsp; بـــی&nbsp; تــــو&nbsp; بســـــر&nbsp; نمی شـــوددل&nbsp; بنهنـــد&nbsp; بــــر کنـــی&nbsp; تـــوبـــــه&nbsp; کــننـــــد&nbsp; بشــکنــیایــن همــه خــود تـــو میکنی بــی تو بســر نمی شــودبی&nbsp; تـــو&nbsp; اگـــر&nbsp; بســـر&nbsp; شدی&nbsp; زیــر&nbsp; جهــان&nbsp; زبر&nbsp; شدیباغ&nbsp; ارم&nbsp; سقــر&nbsp; شــدی&nbsp; بــی تــو&nbsp; بســر&nbsp; نمــی شـودگــــر تـــو ســری قــدم شـوم&nbsp; ور تــو کفی&nbsp; علم شومور بــــروی عــــدم&nbsp; شــــوم&nbsp; بی تـو&nbsp; بسـر&nbsp; نمی شودخــواب مــــرا ببستــــه ای&nbsp; نقـــش مــرا بشسته ایوز همـــه ام گسسته ای بــی تــــو بسر نمی شودگـــر&nbsp; تـــو&nbsp; نباشی&nbsp; یار من&nbsp; گشت&nbsp; خراب کــار مــنمــونس و غمگـــسار مـــن&nbsp; بی تو بسر نمی شودبی تو نه زندگی خوشم بی تو نه مردگی خوشمســر ز غـم تو چون کشم&nbsp; بی تو بسر نمی شودهر چه بگویم ای صنم&nbsp; نیست جـدا ز نیــک و بـدهم تو بگو&nbsp; ز لطف خود&nbsp; بی تو بسر نمی شودمولوی
&nbsp;]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 00:08:10 +0330</pubDate>
</item>


<item>
<title>آثار استاد غلام حسین امیر خانی</title>
<link>https://iranpoem.loxblog.com/آثار-استاد-غلام-حسین-امیر-خانی</link>
<guid>https://iranpoem.loxblog.com/آثار-استاد-غلام-حسین-امیر-خانی</guid>

<description><![CDATA[









&nbsp;]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 00:08:10 +0330</pubDate>
</item>


<item>
<title>اشعار خواجه ی شیراز</title>
<link>https://iranpoem.loxblog.com/اشعار-خواجه-ی-شیراز</link>
<guid>https://iranpoem.loxblog.com/اشعار-خواجه-ی-شیراز</guid>

<description><![CDATA[

]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 00:08:10 +0330</pubDate>
</item>


<item>
<title>سید علی صالحی</title>
<link>https://iranpoem.loxblog.com/سید-علی-صالحی-1</link>
<guid>https://iranpoem.loxblog.com/سید-علی-صالحی-1</guid>

<description><![CDATA[
سید علی صالحی

کاری به کارِ شما ندارم
تکلیف این شبِ اصلا از ستاره خسته
که روشن است.
من با خودم
به همین شکل ساده از چیزی که زندگی&zwnj;ست
سخن می&zwnj;گویم.
............................................
شما هم می&zwnj;شناسیدشان:
همین بعضی&zwnj;هایِ بی&zwnj;حوصله
بعضی&zwnj;های نابَلَد ...!
بی&zwnj;خود و بی&zwnj;جهت
خیال می&zwnj;کنند
درگاهِ این خانه تا اَبَد
رویِ همین لنگه&zwnj;ی در به در می&zwnj;چرخد.
آیا خاموشی باد
واقعا از ترسِ وزیدن است؟
-------------------------------------------
دردا ... در این دیار
شکایتِ کدام درنده
به درنده&zwnj;ی دیگری باید؟
می&zwnj;دانم
حالا سالهاست که دیگر هیچ نامه&zwnj;ای به مقصد نمی&zwnj;رسد
حالا بعد از آن همه سال، آن همه دوری
آن همه صبوری
من دیدم از همان سرِ&zwnj; صبحِ آسوده
هی بوی بال کبوتر و
نایِ تازه&zwnj;ی نعنای نورسیده می&zwnj;آید
پس بگو قرار بود که تو بیایی و ... من نمی&zwnj;دانستم!
دردت به جانِ بی&zwnj;قرارِ پُر گریه&zwnj;ام
پس این همه سال و ماهِ ساکتِ من کجا بودی؟
&nbsp;
حالا که آمدی
حرفِ ما بسیار،
وقتِ ما اندک،
آسمان هم که بارانی&zwnj;ست ...!
&nbsp;
به خدا وقت صحبت از رفتنِ دوباره و
دوری از دیدگانِ دریا نیست!
سربه&zwnj;سرم می&zwnj;گذاری ... ها؟
می&zwnj;دانم که می&zwnj;مانی
پس لااقل باران را بهانه کُن
دارد باران می&zwnj;آید.
&nbsp;
مگر می&zwnj;شود نیامده باز
به جانبِ آن همه بی&zwnj;نشانیِ دریا برگردی؟
پس تکلیف طاقت این همه علاقه چه می&zwnj;شود؟!
تو که تا ساعت این صحبتِ ناتمام
تمامم نمی&zwnj;کنی، ها!؟
باشد، گریه نمی&zwnj;کنم
گاهی اوقات هر کسی حتی
از احتمالِ شوقی شبیهِ همین حالای من هم به گریه می&zwnj;افتد.
چه عیبی دارد!
اصلا چه فرقی دارد
هنوز باد می&zwnj;آید،&zwnj; باران می&zwnj;آید
هنوز هم می&zwnj;دانم هیچ نامه&zwnj;ای به مقصد نمی&zwnj;رسد
حالا کم نیستند، اهلِ هوای علاقه و احتمال
که فرقِ میان فاصله را تا گفتگوی گریه می&zwnj;فهمند
فقط وقتشان اندک و حرفشان بسیار و
آسمان هم که بارانی&zwnj;ست ...!
&nbsp;
آن روز نزدیک به جاده&zwnj;ای از اینجا دور
دختری کنار نرده&zwnj;های نازک پیچک&zwnj;پوش
هی مرا می&zwnj;نگریست
جواب ساده&zwnj;اش به دعوت دریاندیدگان
اشاره&zwnj;ی روشنی شبیه نمی&zwnj;آیم تو بود.
مثلِ تو بود و بعد از تو بود
که نزدیکتر از یک سلامِ پنهانی
مرا از بارشِ نابهنگامِ بارانی بی&zwnj;مجال
خبر داد و رفت.
نه چتری با خود آورده بود
نه انگار آشنایی در این حوالیِ&zwnj; ناآشنا ...!
رو به شمالِ پیچک&zwnj;پوش
پنجره&zwnj;های کوچکِ پلک بسته&zwnj;ای را در باد
نشانم داده بود
من منظورِ ماه را نفهمیدم
فقط ناگهان نرده&zwnj;های چوبیِ نازک
پُر از جوانه&zwnj;ی بید و چراغ و ستاره شد
او نبود، رفته بود او
او رفته بود و فقط
روسریِ خیس پُر از بوی گریه بر نرده&zwnj;ها پیدا بود.
&nbsp;
آن روز غروب
من از نور خالص آسمان بودم
هی آوازت داده بودم بیا
یک دَم انگار برگشتی،&zwnj; نگاهم کردی
حسی غریب در بادِ نابَلَد پَرپَر می&zwnj;زد
جز من کسی تُرا ندیده بود
تو بوی آهوی خفته در پناهِ صخره&zwnj;ی خسته می&zwnj;دادی
تو در پسِ جامه&zwnj;های عزادارانِ آینه پنهان بودی
تو بوی پروانه در سایه&zwnj;سارِ&zwnj; یاس می&zwnj;دادی.
&nbsp;
یادت هست
زیرِ طاقیِ بازار مسگران
کبوتر بچه&zwnj;ی بی&zwnj;نشانی هی پَرپَر می&zwnj;زد
ما راهمان را گُم کرده بودیم ری&zwnj;را!
یادت هست
من با چشمان تو
اندوهِ آزادی هزار پرنده&zwnj;ی بی&zwnj;راه را
گریسته بودم و تو نمی&zwnj;دانستی!
&nbsp;
آن روز بازار پُر از بوی سوسن و ستاره و شب&zwnj;بو بود
من خودم دیدم دعای تو بر بالِ پرنده از پهنه&zwnj;ی طاقی گذشت
چه شوقی شبستانِ رویا را گرفته بود،
دعای تو و آن پرنده&zwnj;ی بی&zwnj;قرار
هر دو پَرپَر زدند، رفتند
بر قوسِ کاشی شکسته نشستند.
&nbsp;
حالا بیا برویم
برویم پای هر پنجره
روی هر دیوار و
بر سنگ هر دامنه
خطی از خوابِ دوستت&zwnj;دارمِ تنهایی را
برای مردمان ساده بنویسیم
مردمان ساده&zwnj;ی بی&zwnj;نصیبِ من
هوای تازه می&zwnj;&zwnj;خواهند!
ترانه&zwnj;ی روشن، تبسم بی&zwnj;سبب و
اندکی حقیقتِ نزدیک به زندگی.
یادت هست؟
گفتی نشانی میهن من همین گندمِ سبز
همین گهواره&zwnj;ی بنفش
همین بوسه&zwnj;ی مایل به طعمِ ترانه است؟
ها ری&zwnj;را ...!
من به خانه برمی&zwnj;گردم،
هنوز هم یک دیدار ساده می&zwnj;تواند
سرآغازِ&zwnj; پرسه&zwnj;ای غریب در کوچهْ&zwnj;باغِ باران باشد.]]></description>

<pubDate>Fri, 26 Jun 2026 00:08:09 +0330</pubDate>
</item>


</channel>
</rss>

